103. rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego

Obchodzimy dzisiaj 103. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego, zwycięskiego zrywu tak ważnego dla regionu i ówczesnej Rzeczpospolitej. W tym roku jednak, po raz pierwszy, będziemy świętować w sposób szczególny, gdyż dzięki staraniom i wnioskom Wielkopolan, w tym samorządowców, także miasta Piły, ustanowiono Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

Powstanie Wielkopolskie zapisało się w naszej historii, jako jedyny znaczący zryw niepodległościowy, który okazał się skuteczny i zwycięski. A Wielkopolanie, którzy do tej pory byli cenieni za swoją gospodarność i pracowitość – w powstaniu pokazali również swoje talenty militarne, patriotyzm determinację, waleczność i hart ducha. Potrafili w przeważającej części sami zorganizować swoje oddziały, wyposażyć je w broń i zaplanować akcje militarne, których wykonanie powierzyli oficerom i żołnierzom, weteranom I wojny światowej. Mieli przy tym świadomość, że władze i armia młodej, odrodzonej II Rzeczpospolitej bronią wschodnich granic, więc tutaj w Wielkopolsce to od samych Powstańców zależeć będzie ich wolność i Wielkopolska w granicach Polski. Przygotowali się więc, wybrali dobry moment na rozpoczęcie walki zbrojnej, podjęli skuteczne działania dyplomatyczne. Dzięki Ich walce, przelanej krwi i przemyślanej strategii działań- wyzwolone ziemie, weszły potem w granice Państwa Polskiego, a Powstańcy Wielkopolscy ruszyli na wschód walczyć w wojnie polsko-bolszewickiej, walnie przyczyniając się do naszego w niej zwycięstwa. Również pilanie wspierali czynnie powstanie: pomagali materialnie, walczyli na jego frontach i uczestniczyli w kontaktach dyplomatycznych, których celem było zatwierdzenie i uznanie powstańczych sukcesów na arenie międzynarodowej.

Nie sposób wymienić w tym momencie wszystkich bohaterów tamtych dni. Wspominamy jednak szczególną rolę i zasługi księdza Ludwika Stocka, który jeszcze przed powstaniem, zabiegał u władz pruskich o prawa dla miejscowych Polaków. Chylimy również czoła przed postawą Teofila Drozdowskiego, który w swoim mieszkaniu wielokrotnie organizował próby Towarzystwa Śpiewaczego „Halka”. To u sekretarza Rady Ludowej Teofila Drozdowskiego 30 listopada 1918 roku, spotkali się przedstawiciele Nadnoteckich Rad Ludowych, by mianować porucznika Zdzisława Orłowskiego, dowódcą powstańczych oddziałów w okręgu nadnoteckim. Wtedy, w grudniu, ci odważni ludzie, ryzykujący codziennie wolnością i życiem swoim i swoich rodzin, wykazali się także rozsądkiem i przezornością, podejmując decyzję kluczową dla miasta i jego polskich mieszkańców. Postanowili bowiem, że w zdominowanej i zgermanizowanej przez ponad 100 lat zaborów Pile – gdzie stacjonuje bardzo silny garnizon żołnierzy niemieckich – nie będą prowadzone walki powstańcze.

Wszyscy znamy także piękną kartę, jaką zapisały w historii Powstania Wielkopolskiego kobiety. Były nie tylko sanitariuszkami, czy łączniczkami w powstańczych oddziałach. Zofia Sokolnicka, Emilia Chłapowska, Helena Rzepecka, Klara Budnowska, czy siostry Aniela i Zofia Tułodzieckie, zostały uznane przez im współczesnych, a później także przez historyków i kolejne pokolenia Wielkopolan, za prawdziwe Matki Chrzestne Powstania Wielkopolskiego. Ich poświęcenie i niebagatelny wkład w zwycięstwo, zostało dostrzeżone i docenione również przez pilan. Od kilku lat bowiem, Matki Chrzestne Powstania Wielkopolskiego, są patronkami skweru przy alei Niepodległości. Pilanie, tak jak i inni Wielkopolanie, mają prawo do dumy z postawy i radość z osiągnięć swoich przodków. Pielęgnujmy więc pamięć o Powstańcach Wielkopolskich, doceniajmy ich ofiarę życia i krwi. Szanujmy dziedzictwo jakie nam pozostawili- broniąc wolności i praw obywateli, które dla nich były największą wartością, za które wielu z nich wtedy – poniosło najwyższą ofiarę… Przypominajmy wszystkim Polakom (a jest ku temu znakomita okazja – ogólnonarodowe święto), że Wielkopolanie potrafią dobrze gospodarzyć i ciężko pracować, a kiedy trzeba niezłomnie walczyć o swoje prawa, wolność i godność.

Źródło: Urząd Miejski w Pile